Temel Eğitim Kurumlarında Görev Yapan Okul Müdürlerinin Liderlik Becerilerinin İncelenmesi / An Investigation into the Leadership Skills of School Principals at Elementary Educational Institutions

Zehra KESER ÖZMANTAR, Yunus Emre ÇETİN
628 123

Öz


Bu araştırmanın amacı; 14/03/2014 tarihli ve 6528 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince temel eğitim kurumlarında göreve yeni başlayan ve görev süresi uzatılan yöneticilerin liderlik becerilerini gösterme düzeylerinin öğretmen algılarına dayalı olarak farklı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmaya, Gaziantep ili Şahinbey ilçesindeki 32 ilkokul ve 8 ortaokuldan 807 öğretmen katılmıştır. Veriler, Turan tarafından 2010 yılında geliştirilen, Etkili Liderlik Nitelikleri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Yapılan çalışma tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Verilerin analizi aşamasında, Levene testi yapılarak hangi testlerin yapılacağına karar verilmiştir. Yapılan parametrik ve parametrik olmayan analizler sonucunda, ölçek geneline bakıldığında öğretmenler, okul müdürlerinin liderlik rollerini “ara sıra” sergilediklerini düşünmektedirler. Cinsiyet, yaş, mezuniyet durumu, kıdem, aynı okulda çalışma süresi değişkenlerine ilişkin sonuçlara bakıldığında ölçek geneli ve alt boyutlarında anlamlı fark görülürken branş değişkeninde anlamlı farklılık görülmemiştir. Yöneticiyle çalışma süresi değişkeni bakımından göreve yeni başlayan okul müdürlerine ilişkin öğretmen algılarının görev süresi uzatılan okul müdürlerine ilişkin öğretmen algılarına göre daha olumsuz olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.


Tam metin:

PDF

Referanslar


Adair, J. (2002). Learning from great leaders, inspiring leadership. London: Thorogood.

Akkaş, S., ve Akkaş, F. (2015). İzmir Buca ilçesindeki eski ve yeni okul müdürlerinin yönetici yeterliklerinin öğretmenlerin bakış açısından karşılaştırılması. 7. Uluslararası Eğitim Denetimi Kongresi, (20-22 Mayıs 2015) İzmir.

Arlı, D. (2007). İlköğretim okulu yöneticilerinin yönetim biçimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.

Aybek, B. ve Titiz, H. Gümüşay T. (2014). İlkokul müdürlerinin etkili liderlik düzeylerine ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 342-355.

Bozbayındır F. ve Kalman, M. (2014). 6528 sayılı kanunla okul yöneticisinin görevlendirmesinde yapılan değişikliğe ilişkin okul yöneticilerinin görüşleri. 9. Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi. (8-10 Mayıs 2014) Siirt.

Bredeson, P. V. (2000). The school principal's role in teacher professional development. Journal of in-Service Education, 26(2), 385-401.

Celep, C. (2000). Dönüşümsel liderlik. Ankara: Anı Yayıncılık.

Deliveli, Ö. (2010). Yönetimde yeni yönelimler bağlamında lider yöneticilik, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.

Demirçelik, E. (2014). Okul yöneticilerinin belirli sürelerle görevlendirilmesi eğitim yönetimindeki durağanlığı kaldırılabilir mi? 9. Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi. (8-10 Mayıs 2014) Siirt.

Demirel, Y. (2008). Örgütsel güvenin örgütsel bağlılık üzerine etkisi: tekstil sektörü çalışanlarına yönelik bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15(2):179-194.

Erdoğan, İ. (2000). Okul yönetimi ve liderliği. İstanbul: Sistem Yayıncılık.

Fink, D. (2005). Leadership for mortals. developing and sustaining leaders of learning. California:Thousand Oaks, Paul Chapman.

Harvey, J. & Holland, H. (2011). The school principal as leader: guiding schools to better teaching and learning. The Wallace Foundation.

İbicioğlu, H., Özmen, İ. ve Taş, S. (2009). Liderlik davranışı ve toplumsal norm iiişkisi: ampirik bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 (2):1-23.

Jameson, J. (2008). Leadership: professional communities of leadership practice in post-compulsary education. Bristol: The Higher Education Academy.

Karaevli, Ö. (2013). Anaokulu müdürlerinin etkili liderlik özelliklerine sahip olma düzeyleri. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi, 35-52.

Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Lussier, R. N. & Achua, C. F. (2010). Leadership theory, application and skill development. Cengage learning.

MEB (2016). Milli eğitim bakanlığına bağlı eğitim kurumlarına yönetici görevlendirme kılavuzu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü.

Memişoğlu, S. P. (2006). Lise müdürlerinin liderlik özelliklerine ilişkin öğretmen görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 179-189.

Oğurlu, Ü. (2012). Liderlik becerilerini geliştirme programının üstün zekâlı olan ve olmayan öğrencilerin liderlik becerilerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.

Özdere, Z. (2015). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin yeterlilik düzeyleri ile örgütsel güven düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Beykoz ilçesi örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.

Poyraz, H. (2002). İlköğretim okulu müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarını gösterme düzeyleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.

Resmi Gazete (2014). Millî eğitim bakanlığı eğitim kurumları yöneticileri atama ve yer değiştirme yönetmeliği. 10 Haziran 2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazete.

Resmi Gazete (2015). Millî eğitim bakanlığı eğitim kurumları yöneticileri atama ve yer değiştirme yönetmeliği. 6 Ekim 2015 tarih ve 29494 sayılı Resmi Gazete.

Sarıtaş, M. (1991). İlkokul müdürlerinin etki sürecine ilişkin yeterlilikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Savur, N. (2013). Otantik liderlik ve çalışanların psikolojik sermayeleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyon.

Şahin, S. (1997). İlköğretim okulu öğretmenlerinin okul müdürlerinin güdüleyici davranışları gösterme derecelerine ilişkin algı ve beklentileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.

Şahin, Z. C. (2015). Okulöncesi öğretmenlerinin görüşlerine göre müdürlerinin liderlik özelliklerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fatih Üniversitesi İstanbul.

Şişman, M. ve Turan, S. (2004). Eğitim ve okul yönetimi Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Topaloğlu, I. G. (2010). İşgörenlerin adalet ve etik algıları açısından örgütsel güven ile örgütsel bağlılık ilişkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi, Ankara.

Trail, K. (2000). Taking the Lead: The Role of the Principal in School Reform. CSRD Connections, 1(4), http://eric.ed.gov/?id=ED451604 (Erişim Tarihi: 16.06.2014)

Turan, S. (2010). Etkili liderlerin nitelikleri çalışması. Basılmamış Rapor, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Eskişehir.

Turan, S. ve Ebiçlioğlu, N. (2002). Okul müdürlerinin liderlik özelliklerinin cinsiyet açısından değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi. 8 (3) 444-458.

Uyğur, G. (2014). İlk ve ortaokul müdürlerinin iletişim yeterlilikleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi, İstanbul.

Ünal, S. (2004). Öğretmenleri işe güdülemede yöneticilerin uyguladıkları yolların değerlendirilmesi, Milli Eğitim Dergisi, 140, 24-32.

Waldron, N. L., McLeskey, J. & Redd, L. (2011). Setting the direction: the role of the principal in developing an effective, inclusive school, Journal of Special Education Leadership, 24(2), 51-60.