Kahramanmaraş Arkeoloji Müzesi’nden Bir Grup Urartu Metal Eseri / A Group of Urartian Metal Works from Kahramanmaraş Archeology Museum

Davut YİĞİTPAŞA, Süleyman CAN
679 99

Öz


Urartu Krallığı, Anadolu’nun ve Önasya dünyasının önemli madenci toplumlarındandır. Urartular’ın hüküm sürdüğü bölge, bakır, gümüş ve demir kaynakları açısından oldukça zengindi, özellikle bölge, demir madenciliğinin anavatanı olarak kabul edilmektedir. Urartu Krallığı’nda süs ve takılar hakkındaki veriler; yazılı belgelerden çok arkeolojik kazılardan elde edilmiştir. Dolayısıyla söz konusu kültür hakkındaki bilgi, mezarlar ve bu mezarlarda ele geçirilen buluntuların değerlendirilmesi ve çevre kültürlerle karşılaştırılmasıyla oluşturulmuştur.

Bu makalenin konusunu, Kahramanmaraş Arkeoloji Müzesi’nde bulunan adak levhası, kemer, iğne, fibula, bilezik, boyun halkası ve yonca ağızlı testi oluşturmaktadır. Eserler müzeye satın alma yoluyla geldiğinden buluntu yerlerinin ya da tabakalarının saptanması mümkün olmamıştır. Çalışmanın birinci amacı, genel hatları ile söz konusu eserlerin kullanım yöntemleri ve yapım teknikleri açıklanacak, ayrıca Urartu Devleti sınırları içinde yer alan yerleşme buluntuları ile stil kritiği yapılarak, tarihlendirilmeye ve sahip olabileceği anlamları belirlemeye çalışarak sonuca ulaşılmaya çalışılacaktır.

Tam metin:

PDF

Referanslar


Balkan, K. (1964). Patnos’ta keşfedilen urartu tapınağı ve urartu sarayı. Atatürk Konferansları, I, 235-243.

Belli, O. (1979). Urartu sanatının sosyo-ekonomik açıdan eleştirisi üzerine bir deneme. Anadolu Araştırmaları, VI, 45-95.

Belli, O. (1982). Urartular. Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi.

Belli, O. (1985). Doğu anadolu bölgesi’nde demir metalurjisinin araştırılması. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 3, 365-378.

Belli, O. (2003). Tunç adak levhaları. F. Özdem (Der.) Urartu: Savaş ve estetik/ War and aesthetcs. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. s. 248-259.

Belli, O. (2004). Urartu: Savaş ve estetik / Urartu: War and aesthetcs. F. Özdem (ed.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Biber, H. ve Çavuşoğlu, R. (2010). Elazığ müzesi’nden bir grup urartu adak levhası. Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu, 27/2, 57-77.

Çavuşoğlu, R. (2002). Urartu kemerleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.

Çilingiroğlu, A. (1997). Urartu krallığı tarihi ve sanatı. İzmir: Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı.

Erzen, A. (1974a). Giyimli (Hırkanis) kazısı, 1972. Türk Arkeoloji Dergisi, XXI/1, 20.

Erzen, A. (1974b). Giyimli bronz definesi ve giyimli kazısı. Belleten, 38/150, 191-230.

Girginer, K. S. (1996). Erzurum arkeoloji müzesi’nden bir grup adak levhası. Atatürk Üni. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 2, 29-42.

Karaosmanoğlu, M. (1991). Suçatı kemeri. Belleten, LV/212-214, 595-603.

Kellner, H. J. (1982). Gedanken zu den Bronzenen Blechvotiven in Urartu. Archaeologische Mitteilungen Aus Iran, 15, 79–95.

Kellner, H. J. (1983). Ergänzungen zu den Blechvotiven in Urartu. Archaeologische Mitteilungen Aus Iran, 16, 133–140.

Kellner, H. J. (1986). Votives from urartu. Türk Tarih Kongresi, IX/I, 311-315.

Kellner, H. J. (1991). Votive plaques. R. Merhav (Der.) Urartu, A Metalworking Center in the First Millennium B.C.E.. Jerusalem. s. 286-299.

Kohlmeyer, K. (1991). Armlets. R. Merhav (Der.) Urartu, A Metalworking Center in the First Millennium B.C.E. Jesruusalem. s. 177-183.

Köroğlu, K. ve Konyar, E. (2005). Van gölü havzası’nda erken demir çağı problem. ArkeolojiSanat, CXIX, 25-38.

Kulaçoğlu, B. (1990). Urartu adak levhaları. Anadolu Medeniyetleri Müzesi 1989 Yıllığı. s. 177-197.

Marcus, M. I. (1994). Dressed to kill: Women and pins in early iran. Oxford Art Journal, 17/2, 3-15.

Maxwell-Hyslop, K. R. (1971). Western asiatic jewellery, C. 3000-612 B.C. London.

Merhav, R. (1991). Ceremonial buckets. R. Merhav (Der.) Urartu A Metalworking Center in the First Millennium B.C.E. Jerussalem. s. 360-368.

Muscarella, O. W. (1988) Bronze and iron. Ancient near eastern artifacts in the metropolitan museum of art. New York.

Öğün, B. (1979). Urartäische fibeln. Akten Des VII. Internationalen Kongresses Für Iranische Kunst und Archäologie, München 7-10 September 1976. Berlin. s. 178-188.

Öğün, B. (1984). Urartu’lular-Urartu sanatı. Türk Ansiklopedisi, XXXIII, 49-75.

Rehm, E. (1997). Kykladen und alter orient. Karlsruhe.

Seidl, U. (2004). Bronzekunst urartus. Mainz Am Rhein.

Sevin, V. (2003). Eski anadolu ve trakya. başlangıcından pers egemenliğine kadar. İstanbul: İletişim Yayınları.

Taşyürek, O. A. (1977). The Urartian bronze hoard from giyimli. Expedition, 19/4: 12-20.

Taşyürek, O. A. (1978). Giyimli (Hırkanis) adak levhalarından örnekler. Belleten, XLII/116, 201-247.

Van Loon, M. N. (1966). Urartian art its distinctive traits in the light of new excavations. İstanbul.

Wartke, R. B. (1993). Urartu das reich am Ararat. Mainz.

Yıldırım, R. (1989). Urartu iğneleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Yiğitpaşa, D. (2011). Van/Altıntepe urartu nekropolü sunu kapları. Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, XXVI, 111-153.

Yiğitpaşa, D. (2016). Arkeolojik veriler ve müze buluntuları ışığında urartu madeni bilezikleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi/The Journal of International Social Research, C.9, S.42, 999-1118.

Zahlhaas, G. (1991). Clothing accessories and jewellery. R. Merhav (Der.) Urartu, A Metalworking Center in the First Millennium B.C.E. Jerussalem. s. 184-197.