OKULLARDA SOSYAL ADALET ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Hüseyin KARACAN, Murat BAĞLIBEL, Recep BİNDAK
4.711 807

Öz


Bu araştırmada öğretmenlerin okullarda sosyal adaleti gerçekleştirme düzeyini geçerli ve güvenilir olarak ölçmeye olanak tanıyacak bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı İkinci Dönemi’nde Gaziantep il merkezinde toplam 259 lise öğretmeni üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş, yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. AFA sonucunda toplam varyansın %51.67’sini açıklayan, 19 madde ve üç faktörden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Ortaya çıkan faktörler; katılımcı (KB), tanıyıcı (TB) ve dağıtıcı boyut (DB) olarak adlandırılmıştır. DFA’dan elde edilen bulgular, Okullarda Sosyal Adalet Ölçeğine ilişkin 19 madde ve üç faktörlü yapının yeterli uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. KB, TB, ve DB alt ölçekleri için hesaplanan Cronbach Alpa güvenirlik katsayıları sırasıyla, .82, .78, ve .79 olarak bulunmuştur Bu bulgulara dayanarak, ölçeğin öğretmenlerin okullarda sosyal adaleti uygulama düzeylerini ölçmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.


Anahtar kelimeler


Okullarda sosyal adalet, Ölçek geliştirme, Sosyal adalet ölçeği

Tam metin:

PDF

Referanslar


Akalın, G. (1998). İnsan hakları, fırsat eşitliği ve Türkiye. Türkiye’de İnsan Hakları III Sempozyumu, Türk Demokrasi Vakfı, Ankara, Türkiye.

Alsbury, T. L. &Shaw. N. L. (2005). Policy implications for social justice in school district consolidation. Leadershipand Policy in Schools, 4, 105–126.

Banks, J. A.,Cookson, P., Gay, G., Hawley, W. D., Irvine, J. J., Nieto, S., Schofield, J. W. & Stephan, W. G. (2001). Diversity within unity: Essential principles for teaching and learning in a multicultural society. Phi Delta Kappan, 83(3),196-203.

Bates R. (2005). Educational administration and social justice. Paper submitted to the Annual Conference of the Australian Association for Research in Education, Australia

Bayram, N. (2009). Sosyal bilimlerde SPSS ile veri analizi. Bursa: Ezgi Kitabevi.

Bentler, P.M. (1980). Multivariate analysis with latent variables: Causal modeling. Annual Review of Psychology, 31, 419-456. Doi: 10.1146/annurev.ps.31.020180.002223

Bentler, P.M.,&Bonett, D.G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588-606. Doi: 10.1037/0033-2909.88.3.588

Brown, M.,&Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In: K. Bollen& J. Long, (Eds), Testing Structural Equation Models (pp. 136-162). London: Sage Publications.

Bryan, A, Clarke, M. Drudy, S; (2009) A Study of student teachers' perspectives on social justice and development education. . UBUNTU Network, Electronic Publication. http://www.ubuntu.ie/media/bryan-clarke-drudy-2009.pdf (Erişim Tarihi 13.04.2015)

Byrne, B.,&Campbell, T.L. (1999). Cross-cultural comparisons and the presumption of equivalent measurement and theoretical structure: A look beneath the surface. Journal of Cross-Cultural Psychology, 30 (5), 555-574. Doi: 10.1177/0022022199030005001

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş.(2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli SPSS ve LİSREL uygulamaları. Ankara: PegemA Yayıncılık

Domino, G.,& Domino, M.L. (2006). Psychologicaltesting: An introduction. Cambridge: Cambridge UniversityPress.

Enslin P. (2006) Democracy, social justice and education: Feminist strategies in a globalising world. Educational Philosophy and Theory, 38(1), 57-67

Enterline, S., Cochran-Smith, M., Ludlow, L.H., & Mitescu, E. (2008). Learning to teach for social justice: Measuring change in the beliefs of teacher candidates. The New Educator, 4(4), 267-290. doi: 10.1080/15476880802430361

Furman, G. C., & Shields, C. M. (2005). How can educational leaders promote and support social justice and democratic community in schools? In W. A. Firestone and C. Riehl. (Eds.), A new agenda for research in educational leadership (pp.119-137).New York: Teachers College Press

Gewirtz S. (2006). Towards a Contextualized analysis of social justice in education. Educational Philosophy and Theory, 38 (1), 70-81.

Hu, L.T.,& Bentler, P.M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structural analysis: conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6 (1), 1-55. Doi: 10.1080/10705519909540118.

İlhan, M. ve Çetin, B. (2014). Sınıf değerlendirme atmosferi ölçeğinin (SDAÖ) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 39 (176), 31-50. Doi: 10.15390/EB.2014.3334

Kline, R.B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.

Kurt, S. (2006). Hayek’in özgürlük ve adalet teorisi. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (3), 199-213.

Marsh, H.W.,Hau, K.T., Artelt, C., Baumert, J., &Peschar, J.L. (2006). OECD’s brief self-report measure of educational psychology’s most useful affective constructs: Cross-cultural, psychometric comparisons across 25 countries. International Journal of Testing, 6 (4), 311-360. Doi:10.1207/s15327574ijt0604_1.

MEB (2005). Öğrenci hak ve sorumlulukları. Milli Eğitim Bakanlığı’nın 10/10/2005 tarih ve 2005/92 sayılı Genelgesi.

Özipek, B.B. (2005); “Devlet,” Siyaset, (Der.:M.Türköne), 2. Baskı. Ankara: Lotus Yayınevi.

Parekh B. (2002). Çokkültürlülüğü yeniden düşünmek. 1.baskı. Çev. B. Tanrıseven. Ankara: Phoenix Yayınevi.

Polat, S. (2007). Eğitim politikalarının sosyal adalet açısından sonuçları konusunda yönetici ve öğretmen görüşleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.

Speight, S. L. And Vera, E. M. (2004). A SocialJustice agenda: Ready, or not? The Counseling Psychologist, 32 (1), 109‐118. doi: 10.1177/0011000003260005

Sunal. O (2011). Sosyal Politika: Sosyal Adalet Açısından Kuramsal Bir Değerlendirme, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66(3), 283-305

Şimşek, Ö.F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş. Ankara: Ekinoks Yayınları.

Tabachnick, B. G.,andFidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (Sixth ed.). Boston: Allyn& Bacon

Tezbaşaran, A. (1997). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği.

Töremen, F. & Tan, Ç. (2010). Eğitim örgütlerinde adalet: Kavramsal bir çözümleme. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 58-70

Turan, S., Özçimenli, E., Güleş, H. (2013). Çoğulcu liderlik: Kavramsal bir analiz. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi. 4 (7), 53-68

Yilmaz, V. ve Çelik, H.E. (2009). Lirsel ile yapısal eşitlik modellemesi – I. Ankara: Pegem Akademi, pp.186