KESEB NAHIYESININ TOPLUMSAL YAPISI VE FRANSIZ MANDA İDARESINCE ANTAKYA’DAN KOPARILMASI/ THE SOCIAL STRUCTURE OF THE TOWN JESEN AND ITS SEVERANCE FROM ANTAKYA BY THE FRENCH MANDATE ADMINISTRATION

Yasar Demir
2.820 778

Öz


Antakya birçok medeniyete ev sahibi yapmış bir şehirdir. İslamiyet’in ilk devirlerinden itibaren Müslümanlığı tanımış, ancak Hristiyanlarca da kutsal sayılan bir yer olmuştur. Dini önemin yanı sıra jeo stratejik olarak da dikkati çekmiş ve Avrupalılar Ortadoğu’da var olmak için burayı hep ele geçirmeyi planlamışlardır. Nitekim Haçlılar bunda başarılı da oldular. Ancak daha sonra tekrar Müslümanlar burayı ele geçirdiler. Osmanlı Devleti bölgenin en son hakimi olmuştur. Antakya’da Tanzimat ile birlikte Hristiyanlar varlıklarını arttırmışlardır. Sonuçta İslam hakimiyeti Birinci Dünya Savaşı’na kadar devam etmiştir. 1918’den itibaren işgal edilen Antakya’da Fransız mandası kurulmuş ve yeniden Hristiyan bir güç bölgede boy göstermiştir. Ermeniler en yoğun bulunan millet olarak öne çıkmıştır. Manda yönetimi Antakya’nın önemli bir beldesi olan Keseb kasabasına 1921 Ankara Anlaşması’ndan sonra daha fazla Ermeni yerleştirmiştir. Böylece Keseb Ermeni beldesi haline getirilmiştir. Bu güce dayanan Ermeniler Manda idaresinin haklarındaki ayrımcı tutumlarına güvenerek Otonom İskenderun Sancak’ı İdaresi’nden ayrılıp Nusayrilerin yoğun olduğu Lazkiye’ye bağlanmak istemişlerdir. Fransız Manda’sı bu talebi kabul etmiş ve sonuçta binlerce yıldır Antakya’ya bağlı bulunan  Keseb, Lazkiye’ye bağlanmıştır.


Anahtar kelimeler


İskenderun Sancağı; Fransız mandası; Antakya; Ortadoğu;Keseb kasabası

Tam metin:

PDF

Referanslar


Bazantay, Pierre. (1935). Les Etats du Levant Sous le Mandat Français, La Pénétration de l’Enseignement dans le sandjak d’Alexandrette, thèse de doctorat de l’Université de Paris, Beyrouth, Imprimerie catholique.

Demir, Yaşar. (2007). “Fransa’nın Sancak ve Civarında Ermenilere Yönelik Yerleştirme Faaliyetleri”. Genelkurmay Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi.

Demir; Yaşar. (2012). “Hatay'da Misyon ve Misyonerlik Faaliyetleri”, Akademik Bakış Dergisi, sayı:32.

Dominique, Jimenez. (1986). Les missionnaires franciscaines et la Cilicie : regard d’un franciscain de Terre Sainte, 1884-1922, thèse de 3ème cycle, université Jean Moulin, Lyon.

Gündüz, Ahmet. (2009). XVI Yüzyılda Antakya Kazası (1550-1584), Antakya, Mustafa Kemal Üniversitesi Yayınları.

Poujulat G. (1831). « Lettre 171. Correspondance d’Orient, t. 7.

Sahillioğlu Halil. « Antakya ». TDV Ansiklopedisi, c. 3.

Umar, Ömer Osman. (2004). Osmanlı Yönetimi ve Fransız Manda İdaresi Altında Suriye (1908-1938), Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.