Elitlerin Yeni Yüzü, İslami Burjuvazi/The New Face of Elites, İslamic Borgeoisie

Alper Mumyakmaz
6.196 1.410

Öz


Özet

Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren milli bir burjuvazi oluşturmaya çalışan Türkiye, yaşanan iktisadi gelişmeler karşısında belirleyici olma vasfını zaman içerisinde kaybetmiş, ekonominin ve toplumun sosyolojik gerçeklikleri bu süreci etkilemiştir. 24 Ocak Ekonomik İstikrar Kararları ile birlikte serbest piyasa ekonomisinin gelişimi sayesinde ortaya çıkan bu değişimde, dindar ve muhafazakâr kimlikleri ile tanınan iş adamları başat aktörler olarak rol almış, İslam ve kapitalizm arasındaki ilişkide önemli bir yer elde etmiştir. İktisadi alan dışında toplumsal ve siyasal alanda da önemli roller üstlenen bu aktörlerin; dindarlık, ticaret ve kapitalizm konularındaki düşünce ve pratikleri ise son otuz yılda yaşanan sosyolojik değişim sürecinde dikkati çekmiştir. 1980 sonrasında ortaya çıkan ve daha çok TÜSİAD karşısında karşıt elitler olarak gösterilen ve İslami Burjuvazinin bu süreçte sembolleşen birliği olan MÜSİAD, Türk modernleşmesinin muhafazakâr değerlerinin sembolü haline gelmiştir. Bu çalışma; değişim sürecinin içinde yer alan, dindar, muhafazakâr kimlikleriyle tanınan ve Ankara’da yaşayan, işadamlarından üçüyle yapılan derinlemesine görüşmelerle de desteklenmiş, yaşanan sosyolojik değişimin pratikteki karşılığını anlamlandırmak ve açıklamak için çalışmaya dâhil edilmiştir. Sonuçta Türkiye ekonomisinin seküler yapısının ticari faaliyet içerisinde bulunan işadamlarının dinsel ve ideolojik yaklaşım ve düşüncelerini belirlediği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: İslami Burjuvazi, Kapitalizm, TÜSİAD, MÜSİAD.

Abstract

Since the founding of the Republic of Turkey trying to create a national bourgeoisie, not purport to be decisive in the face of economic growth experienced over time lost the sociological realities of the economy and society have influenced this process. January 24 Economic Stabilization Decisions along with a free market economy thanks to the development of this emerging change, the businessmen who known their religious and conservative identities, dominated as actors, have played a role, Islam and the relationship between capitalism an important place has achieved. Outside the field of economic, social and political areas of the important roles of these actors; religiosity, ideas and practices in the fields of commerce and capitalism, the sociological changes that occurred during the last thirty years has attracted attention. Emerged after 1980 and more TUSIAD shown as against the opposing elites and Islamic bourgeoisie MUSIAD in this process, which symbolized unity, has become a symbol of Turkish modernization of conservative values. This study; located in the process of change, religious, known for its conservative identity and living in Ankara, businessmen also supported by in-depth interviews with three experienced sociological changes and explain the meaning of the provision in practice were included. As a result of secular structure of Turkish economy found in commercial activities and thoughts of businessmen, religious and ideological approach has been shown to determine.

Key Words: Islamic Borgeoisie, Capitalism, TUSIAD, MUSIAD.


Anahtar kelimeler


İslami Burjuvazi, Kapitalizm, TÜSİAD, MÜSİAD.

Tam metin:

PDF

Referanslar


KAYNAKÇA

Akarçay, E. (2009). Türkiye’de İslam ahlakı ve kapitalizmin ruhu (olabilir mi?). VI. Ulusal Sosyoloji Kongresi, 6. Ulusal Sosyoloji Kongresi Bildiri Kitabı, Didim/Aydın. http://www.sosyolojidernegi.org.tr/kutuphane/icerik/akarcay_erhan.pdf. (Erişim Tarihi: 03.03.2012)

Altay, N. O. (2000). Türkiye’de iktisadi dönüşümlerin sosyo-ekonomik sonuçları üzerine bir deneme, DEÜ İİBF Dergisi, 15(2). http://iibf.deu.edu.tr/deuj/index.php/cilt1-sayi1/article/view/92. (Erişim Tarihi:03.03.2012).

Ataay, F. (2001). Türkiye kapitalizminin mekansal dönüşümü, Praksis Üç Aylık Sosyal Bilim Dergisi, http://praksis.fisek.com.tr/ataay01b.php. (Erişim Tarihi: 14.04.2012)

Beriş, H. E. (2008). Türkiye’de 1980 sonrası devlet sermaye ilişkileri ve parçalı burjuvazinin oluşumu, Ekonomik Yaklaşım, 19(69). http://www.scopemed.org/?jft=94&ft=94-1395738705. (Erişim Tarihi:03.03.2012).

Erkan, H. (2008). Entegre sistemler bağlamında Türkiye’nin ekonomik dönüşüm süreçleri ve geleceğe yönelik gelişimi. II. Ulusal İktisat Kongresi, Türkiye’nin İktisadi Dönüşüm Süreci, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, 2008. http://www.deu.edu.tr/userweb/iibf_kongre/dosyalar/herkan.pdf. (Erişim tarihi: 14.04.2012)

Göle, N. (2000). Melez desenler. İstanbul: Metis Yay.

Göle, N. (2011). Modern mahrem. İstanbul: Metis Yay.

Karaaslan, F. O. (2011). Muhafazakâr düşüncedeki değişim ve devamlılık: Adalet ve Kalkınma Partisi Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.

Ocak, A. Y. (1999). Türkler, Türkiye ve İslam, yaklaşım, yöntem ve yorum denemeleri. İstanbul: İletişim Yay.

Özdemir, Ş. (2010). İslami sermaye ve sınıf: Türkiye / Konya Müsiad örneği”, Çalışma İlişkileri Dergisi, 1(1). http://asosindex.com/journal-article-abstract?id=8455#.VCJhBvl_seg. (Erişim tarihi:24.03.2012)

Özlem, E. – Çetiner, Ö. (2009). 1980 sonrası Türkiye’de finansallaşma ve tüketim: Fordizm’in tutarlı bir alternatifi mi?. Anadolu Uluslararası İktisat Kongresi, (17-19 Haziran 2009), Eskişehir.

Pamuk, Ş. (2007). Dünyada ve Türkiye’de iktisadi büyüme, 1820-2005. Ankara: Hazine Uzmanları Derneği.

Sevgisunar, M. K. (2008-2009). Cumhuriyetin ilanından günümüze Türkiye’de siyasal, sosyal ve kültürel hayatta yaşanan değişim ve dönüşümler. Eğitim Bilim Toplum Dergisi, 7(25). http://www.egitimbilimtoplum.com.tr/index.php/ebt/article/view/230. (Erişim Tarihi:14.04.2012)

Toprak, B. – Çarkoğlu, A. (2006). Değişen Türkiye’de din, toplum ve siyaset. İstanbul: Tesev Yay. http://research.sabanciuniv.edu/5851/1/DegisenTRdeDin-Toplum-Siyaset.pdf. (Erişim Tarihi: 10.09.2014)

Tüsiad (2014). http://www.tusiad.org.tr/tusiad/verilerle-tusiad. (Erişim Tarihi: 15.09.2014)

Weber, M. (1997). Protestan ahlak ve kapitalizmin ruhu. İstanbul: Hil Yayınları.