Ermeni Meselesi (1918-1923)

Ülkü Ağırtaş
3.357 930

Öz


Özet

Çağrı Beyin yaptığı bir keşif seferi ile Türkler Ermenilerle tanışmışlardı. Osmanlı hakimiyetinde ise oldukça özgür bir ortamda yaşayan Ermeniler, Osmanlı Devletinin siyasi askeri ve ekonomik alanda gerilemesi ve batılı devletlerin kışkırtmaları sonucunda isyana kalkışarak, Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermenistan devleti hedeflemişlerdir. Bu amaçla çıkardıkları isyanların önü alınamayınca, zorunlu olarak göçe (tehcir) başvurul­muştur. Bu sayede, isyanlar bastırılabilmiştir. Ancak, I. Dünya Savaşında yenik düşen Osmanlı Devletine dayatma ile imzalatılan 1918 Mondros Mütarekesi ile Osmanlı ülke­sinde yer yer işgaller başlamıştır. Mondros Mütarekesi, Ermenileri Osmanlı toprakları üzerindeki emellerini gerçekleştirmeye heveslendirmiştir. Sevr antlaşması ile de iyice ümitlenmişlerdir. Fakat, Mustafa Kemal'in önderliğindeki Kurtuluş savaşının başarı ile sonuçlanması ve nihayet 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşmasında Ermenilere yer verilmemesi ile, Ermenilerin ümitleri yok olmuştur. Böylece, Türkiye açı­sından da mesele kapanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ermeni, Ermeni isyanları, Tehcir, Mondros, Sevr, Lozan.

Abstract

The Turks met with the Armenians by the way of a reconnaissance campaign which was performed by Çağrı Bey. By daring to an insurgency; The Armenians-lived freely under the Ottoman's hegemony-aimed an independent Armenian State in the eastern part of Ottoman Empire, by the help of recession in political, military and economical status of Ottomans, and provocation of western governments. As an obligation, Ottomans had Armenians to immigrate because they couldn't nip in the bud the insurgency. Thanks to that the insurgencies could be stopped. But, the occupations were initiated here and there in Ottoman's land by using the Mondros Armistice Treaty in which the Ottomans-defeated in the first World War in 1918-as an excuse. Mondros Armistice made Armenians to desire to realize their ambitions on the Ottoman's land. And they pretty became hopeful with the Sevres Treaty. However, the Armenians were disappointed after the accomplishment of the Turkish War of Independence which was under the leadership of Mustafa Kemal, and no land to Armenians in the Lousanne Peace Treaty-signed finally in 24th of July 1924. In this way, The problem was over from Turkey's point of view.


Keywords: Armenian, Armenian insurgencies, immigration, Mondros, Sevres, Lousanne.


Tam metin:

PDF