İlköğretim Öğretmenlerin Bazı Değişkenlere Göre Yansıtıcı Düşünme Düzeyleri Ve Düşüncelerindeki Öğretmen Niteliklerinin Yansıtıcı Öğretmen Niteliklerine Uygunluğu/ Reflectıve Thınkıng Levels Of Prımary School Teachers Accordıng To Some Varıables And The R

Şule Fırat Durdukoca, Mehmet Demir
5.017 896

Öz


Bu araştırmanın temel amacı, ilköğretim öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme düzeylerini belirlemek, bu düzeylerin öğretmenlerin branş, kıdem ve cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek ve bir öğretmenin sahip olması gerektiğini düşündükleri öğretmen nitelikleri ile yansıtıcı öğretmen niteliklerinin ne derece benzerlik gösterdiğini tespit etmektir. Araştırmada nicel ve nitel verilerden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tarama, nitel boyutu ise görüşme yöntemi kullanılmıştır.   Araştırmanın çalışma evrenini 2010-2011 eğitim-öğretim yılında, Malatya ilindeki devlet ilköğretim okullarında İlköğretim Türkçe ve Matematik derslerini okutan toplam 256 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgiler Formu” ve Semerci (2007) tarafından geliştirilen YANDE ölçeği ile;  nitel verileri ise araştırmacılar tarafından geliştirilen beş açık uçlu sorudan oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Sonuç olarak; ilköğretim öğretmenlerinin yüksek düzeyde yansıtıcı düşünme becerilerine sahip olduğu, öğretmenlerin branş, kıdem ve cinsiyetlerine göre yansıtıcı düşünme düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Nitel verilerin sonuçlarına göre, ilköğretim öğretmenlerinin bir öğretmende bulunması gerektiğini düşündükleri nitelikler ile yansıtıcı öğretmen niteliklerinin benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İlköğretim Öğretmenleri, Yansıtıcı Düşünme, Yansıtıcı Öğretmen Nitelikleri.

Abstract

The main objective of this research is to determine the reflective thinking skill levels of primary school teachers, to examine whether  these levels show a significant difference according to teachers' gender, seniority,branches  and to identify teacher qualities that they consider a teacher should have are similar to what extent to characteristics of reflective teacher. Both quantitative and qualitative data were used in the research. In quantitative part, scan size method  and in qualitative part interview method were used. Totally 256 primary school teachers who teach Turkish and Mathematics courses in public primary schools in the province of Malatya in the academic year 2010-2011 constitute the population of the research. Quantitative data of the research were collected with "Personal Information Form"-developed by researchers- and with YANDE scale by Semerci (2007); qualitative data were collected by using semi-structured interview developed by the researchers by creating five open-ended questions. As a result, it is determined that primary school teachers have high level of reflective thinking skill, and there is no significant difference among  the levels of reflective thinking according to their seniority, gender and branches. According to the results of qualitative data, primary school teachers show similar qualities with reflective properties of the teacher and which characteristics a teacher should have.

Key Words: Primary School Teachers, Reflective Thinking, Characteristics Of Reflective Teacher.


Tam metin:

PDF ()

Referanslar


Atay, D. Y. (2003). Öğretmen Eğitiminin Değişen Yüzü. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Aslan, G. (2009). Sınıf Öğretmenlerinin Yansıtıcı Düşünme Eğilimleri İle Sürekli Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Bağcıoğlu, G. (2000). “Öğretmen Adaylarında Yansıtıcı Düşünmeyi Geliştirici Etkinlikler.” VIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi. (1-3 Eylül 1999). Trabzon.

Bayrak, F. ve Koçak Usluel, Y. (2011). “Ağ Günlük Uygulamasının Yansıtıcı Düşünme Becerileri Üzerine Etkisi”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 93-104.

Berg, M. H., Woody, R. H., & Bauer, W. I. (2002). “Cognitive Processes Of Preservice Music Teachers During Observation Of Music İnstruction”. Music Education Research, 4(2), 275-287

Clevelant, H. (2008). “The Twilight Of Hierarchy: Speculations On The Global Information Society”. Public Administration Review, 45(1), 185.

Demiralp, D. (2010). İlköğretim Birinci Kademe Programlarının Öğrencilerin Yansıtıcı Düşünmelerini Geliştirmeye Etkisine Yönelik Öğretmen Görüşleri (Elazığ İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.

Dewey, J. (1933). How We Think. A Restatement Of The Relation Of Reflective Thinking To The Educative Process, Boston: D. C. Heath.

Doğan-Dolapçıoğlu, S. (2007). Sınıf Öğretmenlerinin Yansıtıcı Düşünme Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Hatay.

Duban, N. ve Yelken, T.Y. (2010). “Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Eğilimleri Ve Yansıtıcı Öğretmen Özellikleriyle ilgili Görüşleri”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 343 – 360.

Erden, M. (1998). Öğretmenlik Mesleğine Giriş. İstanbul: Alkım Yayınları.

Ersözlü, Z. N. (2008). Yansıtıcı Düşünmeyi Geliştirici Etkinliklerin İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersindeki Akademik Başarılarına ve Tutumlarına Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.

Ekiz, D. (2006). “Kendini Ve Başkalarını İzleme: Sınıf Öğretmeni Adaylarının Yansıtıcı Günlükleri”. İlköğretim Online, 5(1), 45-57.

Fallon, M.A. & Brown, S.C. (2002). “Crossing Over From Student Teaching to First Year Teaching”. School of Education, 4 (1), 37-46.

Gencer, A. S. (2008). Professional Development of Preservice Biology Teachers Through Reflective Thinking. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Orta Öğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Bölümü, Ankara.

Gipe, J. P. .& Richards, J. (1992). “Reflective Thinking And Growth İn Novices' Teaching Abilities”. Journal of Educational Research, 86 (1), 52-57.

Gözütok, F.D. (2006). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Ekinoks Yayınları

Gür, H. (2008). Öğretmen Eğitiminde Yansıtıcı Düşünme. Aday Öğretmenler İçin Okul Deneyimi Ve Öğretmenlik Uygulaması. (Ed: İ. H. Demircioğlu). Ankara: Anı Yayıncılık.

Hall, H., & Davison, B. (2007). “Social Software As Support In Hybrid Learning Environments: The Value Of The Blog As A Tool For Reflective Learning And Peer Support”. Library & Information Science Research, (29), 163-187.

İnönü, Y. (2006). Tarih Öğretmenlerinin Yansıtıcı Öğretmen Özelliklerine Sahiplik Düzeyi Van Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.

Kaf Hasırcı, Ö. ve Sadık, F. (2011). “Sınıf Öğretmenlerinin Yansıtıcı Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi.” Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 195-210.

Karadağ, M. (2010). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Yansıtıcı Düşünme Düzeylerinin İncelenmesi (Şanlıurfa İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.

Karasar, N.(1998). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Kirk, R. (2000). “A Study of the Use of a Private Chat Room to Increase Reflective Thinking in Pre-Service Teachers.” College Student Journal. 34 (1), 8-18.

Köksel, N ve Demirel, Ö. (2008). “Yansıtıcı Düşünmenin Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Uygulamalarına Katkıları”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 189-203.

Lee, H. J. (2005). “Understanding and Assessing Preservice Teachers' Reflective Thinking.” Teaching & Teacher Education, 21 (1), 699-715.

Meissner H. (2006). Creativity and Mathematics Education (çevirenler: Hülya Gür; Mehmet Ali Kandemir) İlköğretim Online, 5(1), 65-72.

Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis : An Expanded Sourcebook. (2nd Edition). Calif.: SAGE Publications.

Norton, J.L. (1994). Creative Thinking And Locus Of Control As Predictors Of Reflective Thinking In Preservice Teachers [Online], http://eric.ed.gov/ERICDocs/data/, Erişim tarihi 16.10. 2010.

Roskos, K., Vukelich, C. & Risko, V. (2001). “Reflection And Learning To Teach Reading: A Critical Review Of Literacy and General Teacher Education Studies.” Journal Of Literacy Research, 33 (4), 595.

Schön, D. (1983), Reflective Practitioner- How Professionals Think İn Action, Basic Books [Online], http://www.sopper.dk/speciale/arkiv/book49.pdf, Erişim tarihi: 23.03. 2011.

Schön, D. (1987). The Reflective Practitioner: How Proffessionals Think in Action. USA: Basic Books Inc.

Senemoğlu, N. (2003). “Türkiye'de Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Uygulamaları, Sorunlar, Öneriler”. Süleyman Demirel Üniversitesi Burdur Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(5), 154–193.

Semerci Ç. (2007). “Öğretmen ve Öğretmen Adayları İçin Yansıtıcı Düşünme Eğilimi (YANDE) Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(3), 729-754.

Sönmez, V. (2009). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.

Sternberg R.J. & Grigorenko, E.G. (2000). Teaching Thinking for Successful Intelligence. Arlington Heights, II: Skylight

Şahin, Ç. (2009). “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yansıtıcı Düşünme Yeteneklerine Göre Günlüklerinin İncelenmesi”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 225-236.

Tang, C. (2002). Reflective Diaries as a Means of Facilitating and Assessing Reflection, Educational Development Centre, The Hong Kong Polytechnic University.

Taşkın, Ç. ve Alp S. (2008). “Eğitimde Yansıtıcı Düşüncenin Önemi ve Yansıtıcı Düşünceyi Geliştirme”. Milli Eğitim Dergisi, 178, 311-320.

Thorpe, K. (2004). “Reflective Learning Journals: from Concept to Practice. Reflective Practice”. 5 (3), 327-343.

Tok, Ş.(2008). “Yansıtıcı Düşünmeyi Geliştirici Etkinliklerin Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarına, Performanslarına ve Yansıtmalarına Etkisi”. Eğitim ve Bilim, 33(149), 104-118.

Ünver, G. (2003). Yansıtıcı Düşünme. Ankara: PegemA Yayıncılık

Wenzlaff, T. (1994). “Training the Student to Be a Reflective Practitioner”. Training the Student Teacher, 115 (2), 278-288.

Wilson, J. & Jan, L. W. (1993). Thinking for Themselves Developing Strategies for Reflective Learning, Australia: Eleanor Curtain Publishing,

Xie, Y., Ke, F. & Sharma, P. (2008). “The Effect Of Peer Feedback For Blogging On College Students Reflective Learning Processes”. The Internet and Higher Education. 11(1), 18-25.

Yekin, D. ve Daşcan, Ö.(2006). İlköğretim Programı 1-5. Sınıflar. Ankara: Anı Yayıncılık.

Yen, J. C., & Chen, M. P. (2008).” Patterns Of Reflection For Problem-Solving İn A Mobile Learning Environment”. International Journal Of Education And Information Technologies , 2 (2).

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yıldız, Ö. (tarihsiz). Yansıtıcı Öğretim. http://kisi.deu.edu.tr/ug ur.altunay/yansitici1.html. (erişim tarihi: 52.08.2012 sa:14.39)

Yorulmaz, M. (2006). İlköğretim I. Kademesinde Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Yansıtıcı Düşünmeye İlişkin Görüş Ve Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.