ATATÜRK'ÜN KENT VE KENTLEŞMEYE BAKIŞI;

Şafak Kaypak
6.675 1.694

Öz


Bu çalışmanın amacı, Mustafa Kemal Atatürk'ün kent ve kentleşmeye bakışını Başkent Ankara örneği ile incelemektir. Yapılacak incelemede çıkış noktası, Atatürk'ün Anadolu'nun gelişmesi için kent ve kentleşmeyi uygun zemin olarak görmesidir.  Bu bağlamda, Atatürk ve kentleşme olgularına ilişkin olarak, yazının betimsel çerçevesi içinde kent ve kentleşme irdelemesi yapılmaktadır. Kentleşme, ekonomik, sosyal ve kültürel yapıda bir değişimin ve devingenliğin ifadesidir. Modern Türk devletinin hedeflediği kentleşme politikasının özünde de aynı düşünce vardır. Kentler kurulacak; her türlü sosyal hareket hızlandırılacak ve çağdaşlaşma hedefi yakalanacaktır. Atatürk, Ankara'nın çağdaş başkent olarak yeni Cumhuriyet'i temsil edecek bir kimliğe sahip olmasını istemiştir.  Başkentin imarı Türkiye Cumhuriyeti'nin modernliğinin ölçüsü olacaktır. Ne var ki, Ankara açısından bu görev, değişimi özümseyemediği için, zaman geçtikçe taşıması zor bir görev olmuş; ülkenin tüm siyasal, ekonomik, toplumsal yaşamı da olumlu ve olumsuz anlamda bundan etkilenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Atatürk, Kent, Kentleşme, Ankara, Ankara'nın Kentleşmesi


Anahtar kelimeler


Atatürk, Kent, Kentleşme, Ankara, Ankara’nın Kentleşmesi.

Tam metin:

PDF

Referanslar


Alkışer, Y. ve Yürekli, H. (2004). “Türkiyede Devlet Konutu'nun Dünü, Bugünü, Yarını”, İTÜ Dergisi, a:Mimarlık, Planlama, Tasarım, 3(1); 63-74, İstanbul

Alsaç, Ü. (1993). Türk Kent Düzenlemesi ve Konut Mimarlığı, İstanbul: İletişim Yayınları.

Ana Britannica (1986a). Cilt 2, İstanbul: Ana Yayıncılık.

Ana Britannica (1986b). Cilt 12, İstanbul: Ana Yayıncılık.

Altaban, Ö. (1998). “Cumhuriyetin Kent Planlama Politikaları ve Ankara Deneyimi”, 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 41-64.

Atatürk, M. Kemal (1938). Nutuk, İstanbul: Devlet Basımevi.

Atay, F. Rıfkı (1969). Çankaya, İstanbul: Doğan Kardeş Basım.

Aydın, Ç. (2007). “Kentleşme Kentlerin İmarı ve Ekonomik Gelişme, Doğal ve Kültürel Varlık Değerlerimizi Korumak Amacıyla Çelişir Mi”, 05.09.2007, http://www.bahcesel.com/index2.pdf=1&id=3856 (Erişim Tarihi: 06.02.2008).

Bilgeç, H. (1972). Ankara, Ankara: Varol Matbaası,

Büyük Larousse (1986a). Cilt 21, İstanbul: Milliyet Yayınları.

Büyük Larousse (1986b). Cilt 2, İstanbul: Milliyet Yayınları.

Canatan, K. (1995). Bir Değişim Süreci Olarak Modernleşme, İstanbul: İnsan Yayınları.

Fırat, S. (2001). "Kentimizin Kimliği ve Ankaralılık Bilincine İlişkin Bir Değerlendirme", Ankara'da Kentleşme ve Yerel Yönetimler Sempozyumu 22-23 Haziran Bildiri Kitabı, TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Ankara, 13-23.

Geray, C. (1987). “Güdümlü Anakent Gelişmesinde Toplu Konutun Yeri: Batıkent Örneği”, I.Ulusal Bölge Planlaması Kongresi, Ankara: Kent-Koop Merkezi.

Geray, C. (2000). “Şehirciliğimiz ve Ankara”, Türk Mühendislik Haberleri (409); 10-16.

Güvenç, M. (1987). “Ankara Nüfusundaki Gelişmeler ve Nüfus Artışının Bileşenleri”, Ankara 1985'ten 2015'e, 16-24, Ankara: Büyükşehir Belediyesi Yayını.

Kartal, K. (1982). “Kentleşme Sürecinde Toplumsal Değişme Odağı Olarak Ankara”, Der. T. Erder, Kentsel Bütünleşme, Ankara: TGAV Yayını, 123-163.

Kaypak, Ş. (2012). Kent Sosyolojisi, Basılmış Ders Notları, MKÜ, Antakya.

Keleş, R. (1993a). “Atatürk, Çağdaş Ankara ve Kentbilim”, Kent ve Siyaset Üzerine Yazılar, (1975–1992), İstanbul: IULA-EMME Yayını, 217- 228.

Keleş, R. (1993b). “Atatürk Orman Çiftliği”, Kent ve Siyaset Üzerine Yazılar, (1975–1992), İstanbul: IULA-EMME Yayını, 286- 290.

Keleş, R. (1993c). “Demokratik Gelişmemizde Yerel Yönetimler”, Kent ve Siyaset Üzerine Yazılar (1975–1992), İstanbul: IULA-EMME Yayını, 35-53.

Keleş, R. (1996). Kentleşme Politikası, Ankara: İmge Kitabevi.

Keleş, R. (1998). Kentbilim Terimleri Sözlüğü, Ankara: İmge Kitabevi Yayını.

Keleş, R. (2006). “Kent ve Kültür”, Mülkiye Dergisi, Cilt: Cilt: XXIX (246); 9-18.

Keleş, R. ve B. Duru (2008). “Ankara'nın Ülke Kentleşmesindeki Etkilerine Tarihsel Bir Bakış”, Mülkiye Dergisi, Cilt: XXXII (261); 27-44.

Kıray, M. (1998). Örgütleşemeyen Kent: İzmir, İstanbul: Bağlam Yayınları.

Kili, S. (1995). Atatürk Devrimi Bir Çağdaşlaşma Modeli, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Kültür Bakanlığı (1992). Atatürk, Der. M. Özel, İstanbul: Milliyet Yayınları.

Lefebvre, H. (1993). The Production of Space, Çev. D. Nicholson- Smith, Oxford: Blackwell Publishers.

Mardin, Ş. (1990). “Türk Siyasasını Açıklayabilecek Bir Anahtar; Merkez-Çevre İlişkileri”, Türkiye'de Toplum ve Siyaset, Der. E. Kalaycıoğlu, Ali Y. Sarıbaş, İstanbul: İletişim yayınları, 30-66.

Okçuoğlu, M. (1978). İlimiz Ankara, Ankara: Kaynak Yayınları.

Şenyapılı, Ö. (1978). Kentlileşen Köylüler, İstanbul: Milliyet Yayınları.

Şenyapılı, T. (2004). Barakadan Gecekonduya: Ankara'da Kentsel Mekanın Dönüşümü, İstanbul: İletişim Yayınları.

Sey, Y. (1998). “Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de Mimarlık ve Yapı Üretimi”, 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları 24-39.

Tankut, G. (1981). “Cumhuriyet Döneminin İlk Toplu imar Deneyimi”, Amme İdaresi Dergisi, Atatürk'ün Doğumunun 100. Yılı Özel Sayısı, Ankara (4); 113-119.

Tankut, G. (1993). Bir Başkentin İmarı: Ankara: 1929–1939, İstanbul: Anahtar Kitaplar.

Tankut, G. (1994). “Erken Cumhuriyet Döneminde Şehir Mimarisi: Ankara”, Bir Başkentin Oluşumu (1923–1950), Der. B. Çimen ve F. Babacan, Ankara: TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayını, 23-25.

Tekeli, İ. (1982). Türkiye'de Kentleşme Yazıları, Ankara: Turhan Kitabevi.

Tekeli, İ. (1985). “Kent Toprağında Mülkiyet Dağılımı ve El Değiştirme Süreçleri”, Ankara 1985'ten 2015'e, 93- 98, Ankara: EGO yayını.

Tekeli, İ. (1998). “Türkiye'de Cumhuriyet Döneminde Kentsel Gelişme ve Kent Planlaması”, 75. Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Der. Y. Sey, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 1-25.

Toprak, Z. (2001). Kent Yönetimi ve Politikası, İzmir: Anadolu Matbaacılık.

Tönük, V. (1945). Türkiye'de İdare Teşkilatının Gelişmesi ve Bugünkü Durumu, Ankara: İçişleri Bakanlığı Yayınları.

Uçar, Y. (1978). Üzerinde Yaşadığımız Ankara, Ankara: Haser Yayıncılık.

Uludağ, Z. (1998). “Cumhuriyet Döneminde Rekreasyon ve Gençlik Parkı Örneği”, 75. Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Der. Y. Sey, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 65-74.

Uludağ Z. (2009). “Modern Başkentlerin Ortak Misyonu: Sıfırdan Başlamak ve Modern Ulusun Sahnesi Olmak". Mimarlık, (350); 24-28.

Vale, Lawrence J. (1992). Architecture, Power and National Identity, Londra: Yale University Press, New Haven.

Yavuz, F. (1980). Kentsel Topraklar, Ülkemizde ve Başka Ülkelerde, Ankara: Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayını.

Wırth, L. (1935). “Urbanism as a Way of Life”, American Journal of Sociology, 44 (1); 1-24.